Het Italiaanse merk MarkBass begint een steeds belangrijkere speler te worden op de markt van basversterkers. Op beurzen zien we naast Ashdown-blauw, Trace Elliot-groen en Orange-oranje steeds meer mensen bij de opvallende gele speakers van MarkBass staan. De specialiteiten van het bedrijf zijn kleine lichte hifi-tops en lichte kasten met neodymium-speakers. Nu komt juist dit merk met een dikke buizenbak, maar dan wel een bijzondere. De Italianen hebben namelijk een microprocessor ingebouwd in de Classic 300. Tijd voor een test dus; buizenfetisjist Chris Dekker mag weer genieten.
De koerier arriveert met een pallet vol grote MarkBass-dozen die verbazingwekkend licht blijken te zijn. Voor een buizentop met een flinke kast - de bijbehorende kasten zijn er als 4x10”, 6x10” of 8x10” - weegt de hele stack stukken minder dan de gemiddelde concurrent. De kleurstelling: geel met zwart. In de natuur betekent dit gevaar, maar voor mij is het een extra aansporing om snel in te pluggen.
Klassiek
De top is opvallend van vorm. De diepte is normaal, maar hij is smal en hoog. De bekleding lijkt een kruising tussen tolex en een moffellaag en zal dus tegen een stootje kunnen. Met zwart als basiskleur, klassieke piping in het geel, één rij knoppen en het opvallende logo in een ovalen grille zijn de looks beslist klassiek te noemen. Het LCD-schermpje helemaal rechts verraadt dat we in 2008 leven en niet in 1968. Afgezien van het schermpje is de indeling van de knoppen eenvoudig. Van links naar rechts zien we de input, gain en een clip-led, daarna de simpele toonregeling bestaand uit Low, Mid Low, Mid High en High, vervolgens een handige aparte regeling voor de line-out, mastervolume, een ingang voor een optionele voetschakelaar om de versterker stil te schakelen tijdens het stemmen, een Bias- en Standby-knop, het LCD-schermpje en de normale aan/uit-schakelaar. Achterop is het niet veel ingewikkelder met onder meer een line-out met pre- of post-EQ-schakelaar, uitgang voor stemapparaat, effect send en return, een groundlift, twee Speakon-luidsprekeruitgangen en een PC-uitgang voor MarkBass-technici. Qua specificaties is de Classic 300 een klassieke basversterker. Net als de eerder in De Bassist geteste Orange, Hiwatt en Laney tops, zorgen KT88 (6550)-eindbuizen voor de 300 watts. Deze top heeft er zes, plus de ECC83- en ECC99-buisjes die we zien opgloeien in de voorversterker.
Buizen?
Waarom toch een buizenversterker? Buizenbakken zijn ouderwets, duur, zwaar, onderhouds- en storingsgevoelig, geven veel warmte af en als je er eentje koopt, moet je eigenlijk op buizentraining. Welkom in de wereld van biassen, gematchte buizenpaartjes, ohmageproblemen en rugklachten! Elke buis is net even anders. Buizen zitten meestal in paren in een versterker en deze paren moeten zo gelijk mogelijk zijn. Hiervoor verkopen de duurdere merken hun buizen in ‘gematchte’ paartjes. Voor een perfect geluid moet de versterker weer aangepast worden op de buizen: het zogenaamde biassen, een ingewikkeld technisch verhaal waar ik niet te diep op inga. Volgens puristen geeft biassen met warme buizen een beter resultaat dan biassen met koude buizen. Het laatste bevordert echter de levensduur. Tegenover alle nadelen staat maar één voordeel: de klank. Door de niet perfecte geluidsweergave van buizen is het geluid veel prettiger voor je oren. Ook de overdrive, de natuurlijke weergave van boventonen en de ‘vetheid’ van de sound maken een goede buizenamp tot iets verslavends.
Ingebouwde buizendokter
MarkBass lijkt de perfecte versterker uitgevonden te hebben. Naast alle buizen bevat de versterker namelijk een ‘Microcontrolled Amp Management System.’ MAMS is je eigen ingebouwde buizendokter. Het systeem houdt het voltage in de gaten en schakelt de versterker uit als er een storing zou zijn om verdere schade te voorkomen. Het houdt de buizentemperatuur in de gaten, controleert de bias bij elke keer inschakelen en past de bias continu aan. Hierdoor kun je zelfs verder spelen als er één buis slecht wordt of het begeeft, en je buizen zullen langer meegaan. Ook kun je een nog langere levensduur bereiken door over te schakelen van de High Fidelity- naar de Long Life-modus. Dan werken de buizen niet op hun maximum, wat in principe wel afdoet aan de geluidskwaliteit. MAMS houdt ook de belasting in de gaten. Als je helemaal geen kast aansluit of een cabinet van het verkeerde Ohmage aan je Classic 300 hangt, zal dat de versterker niet opblazen. Alleen al vanwege deze functie zou ik deze MarkBass-top aanbevelen. Tot slot regelt MAMS zelf de snelheid van de ventilator en kun je kiezen uit meerdere weergaven op je LCD-display. Normaal zie je een digitale VU-meter, maar je kunt ook kiezen voor weergave van de bias of de verschillende gegevens rondom de staat en werking van de buizen.
Conclusie
Op papier is dit een ‘foolproof’ versterker met ingebouwde technicus en een zeer lange levensduur. In een test kunnen we veel beschrijven, behalve de levensduur. Een belrondje met enkele versterkerbouwers en -reparateurs leek me daarom wijs en dit leverde een sceptisch standpunt op. Een goed afgestelde buizenversterker met de juiste buizen heeft in principe weinig onderhoud nodig en heeft een zeer lange levensduur. Er spelen mensen op Vox AC 30-gitaarversterkers van 30 jaar oud met de originele buizen er nog in. Ten tweede heeft fijne elektronica als microprocessors zijn eigen gevoelige punten. Hoe lang denk je dat een microprocessor het uithoudt in rokerige, zweterige kroegen en rijkelijk rondspetterend bier, was de vraag van de buizenkenners.
Transitbusjes vol Brits mid
De praktijk zal moeten uitwijzen of de Classic 300 een langere levensduur heeft. Waar het ons nu natuurlijk om gaat is de sound. En daarmee zit het wel goed. Zoals het hoort is de versterker warm en vet, maar ook superstrak. Een versterker met passieve toonregeling wil wel eens erg modderig worden als je meer laag indraait, maar dat is bij de Markbass niet het geval. Het hoog is ook helder, zonder meteen schel te worden. De toonregeling is simpel, het basisgeluid is goed en met een paar draaien aan een paar knoppen heb je al snel het geluid dat jij wilt. Qua karakter is de Classic 300 meer Brits dan Amerikaans: geen Mack-ladingen laag, maar wel enkele Transitbusjes vol mid. Zelfs de van flatwoundsnaren voorziene Burns-testbas klinkt relatief helder en open op deze versterker. Na de Shadows Bass is mijn Fender Precision Bass aan de beurt. En meteen was ie er: de klassieke sound! Een beetje spelen met volume en gain leverde een lekker buizenrandje op. De MarkBass heeft misschien niet het karakter van een Amerikaanse Ampeg SVT of een Britse Hiwatt, maar de Italiaan levert een zeer goed buizengeluid en geeft ook het karakter van de bas goed weer. Op een 2- of 4Ohm-baskast levert de versterker 300W. Ik test hem op een 8Ohm-kast, en dan is de 175 Watt meer dan voldoende om boven een paar Marshall 4x12”-gitaarkabinetten uit te komen. Na alles uit de buizen geperst te hebben, schakel ik even terug naar de Long Life-modus. Het geluid wordt niet opvallend anders.
Wondere wereld
Door het MAMS-systeem is de MarkBass Classic 300 op papier dé ideale buizenversterker. Er zitten zeer veel voordelen aan het systeem, waarvan de meeste pas bij intensief gebruik voordelen zullen gaan opleveren. Natuurlijk zijn er ook wat kanttekeningen bij het systeem te zetten. Het is echter geen 1968 meer, maar 2008. Ampeg levert combo’s met digitale effecten en Hans van der Lubbe van De Dijk speelt op een Line 6-bas. De wonderen zijn dus de wereld nog niet uit en het zal me dan ook niet verbazen als meer versterkerbouwers dergelijke functies gaan toepassen in hun gitaar- en basversterkers. Markbass zet de toon en zal de kinderziektes uitfilteren. Wie volgt? Los van het revolutionaire controlesysteem is de Classic 300 gewoon een erg goede basversterker, die ook nog eens makkelijk te tillen en er bovendien goed uitziet. Het is misschien niet de meest karaktervolle versterker, maar als je een pure, eerlijke, vette en probleemloze versterker zoekt, dan is dit jouw amp.
Markbass Classic 300
Vermogen: 300W@4Ohm en 2Ohm, 175W @ 8Ohm
Buizen: 2x ECC83, 2x ECC99, 6x KT88, fabrikant JJ
Iingangsimpedantie: 500 kOhm
Regelaars: Gain, mastervolume
EQ: ±12dB per band: Low (80), Low Mid (400 Hz), High Mid (800 Hz), High (3 kHz)
Achterpaneel: Groundlift, effectenlus, line-out (XLR), 2x Speakon-jack combo-aansluiting, uitgang voor stemapparaat, aansluiting voor optionele voetschakelaar
Afmetingen (hxbxd): 29,6 x 50,2 x 31,6
Gewicht: 21,8 kg
www.markbass.it
