Veel bassisten kunnen geweldig koken. Sandberg bracht om die reden zelfs een speciaal bassistenkookboek uit. Maar de ideale bereidingswijze van een gekookt ei (het 68 graden-ei) of van een goed bord Brinta vind je echter in dit boek niet. In het bijzonder het verzorgen van een perfect Brinta-ontbijt is lastig. De temperatuur, de juiste hoeveelheid melk, wanneer te roeren, de juiste dichtheid, geen klonten... Misschien bijna net zo lastig als het bedenken van een perfecte basinstallatie, met de perfecte ‘toon’. De Zweedse bassist Jonas Hellborg mocht zijn droomtoren door Warwick laten construeren. Hellborg, toch al niet iemand van compromissen, bedacht een combinatie die op z´n zachtst gezegd verrassend was.
De set die ik voor deze review kreeg, bevatte alleen 15”-speakers, waarvan één (de ‘Lo Cab’) een gewone en de andere (de 'Club Cab') een coaxiale speaker. Veel belangrijker vond ik echter de voor- en eindversterkers, gebaseerd op de gedachte dat je op je bastoren dát geweldige geluid moet kunnen maken dat je anders alleen in een topstudio uit de monitors hoort. De vraag, derhalve: kan Jonas Hellborg écht Brinta maken?
De lat
Warwick begon de reclamecampagne voor de Hellborg-set natuurlijk met de ongemakkelijke grimas van Jonas Hellborg zelf op de foto. Vrij snel werd zijn baardige tronie op de foto vervangen door breder bekende namen als P-Nut en vooral T.M. Stevens, met achter zich een wand van Hellborg-cabs en -amps. Stevens prijst de combinatie aan met kreten als 'a whole lotta glass and a whole lotta ass' , waarmee hij het vermoeden wekt dat er een hoop hoog en laag in deze high-endcombinatie schuilt. Tsja, wat moet je ermee. T.M. speelde jarenlang op Warwick-bassen, die namen als ‘T.M.’s Weapon’ meekregen. Daarna krijgt hij een deal bij Cort, waar hij een onduidelijk serietje bassen met ingebouwde auto-wah zijn goedkeuring en naam meegaf. Inmiddels speelt hij weer op zijn oude Warwicks. Zijn oordeel als endorser is daarmee wat willekeurig, maar het blijft natuurlijk een fijne ‘mag het een tientonner meer zijn’-bassist.
De prijs van de set zegt meer dan de endorsers. Die zorgt namelijk dat de lat goed hoog ligt: want wat verwacht je van een versterkercombinatie van meer dan € 3500,- die je minimaal combineert met een (kleine) Club- en Lo-Cab van samen nog eens € 2000,-? Juist, niet alleen T.M.'s glas en kont, dat kan met de eerste de beste set van, zeg, € 800,-. Nee, je verwacht het mooiste geluid dat je ooit gehoord hebt. Driesterrenbrinta.
Uit de doos
De testcabs die ik opgestuurd kreeg waren nog afgewerkt met het van bijvoorbeeld de aloude Fender Twin Reverb bekende Tolex. In de winkel zul je de Hellborg-speakerkasten echter slechts zien met een DuraFlex-afwerking (een zeer stevige lak met spikkels) zoals je die ook op de professionele JBL PA-kabinetten aantreft. De speakers zijn onzichtbaar achter een dichtgeweven speakerdoek – hoewel je wel de baspoorten achter het doek kunt zien. Uitstraling: chique. De versterkers zien er eigenlijk een beetje uit als high-end stereoversterkers. Dikke roestvrijstalen fronts, stevige behuizing. De eindversterker is niet te tillen. Maar het ziet er allemaal perfect en solide uit. Jammer dat er geen speakon-kabels waren bijgevoegd, evenmin als een goede jackkabel voor tussen de voor- en eindversterker. Maar die levert jouw baswinkel je er vast wel bij wanneer je aangeeft dat je dit setje mee naar huis gaat nemen.
Vrije geluiden
Eenmaal opgesteld en aangesloten gebeurt er wel wat. De solide schakelaars stellen hoorbaar een relais in werking, en een paneelverlichting die op een intensive care niet zou misstaan schakelt aan. Fraai wit en roze licht maakt het dashboard (en mijn boekenkast) leesbaar. Er valt nogal wat te regelen op het paneel van de 1 HE hoge voorversterker: voor de hoog- en laagmiddenregelaars kan gekozen tussen tweemaal drie frequentie-instellingen. Verder aan de voorkant: één input, een aan-/uitschakelaar voor het eq-circuit, een mute-schakelaar en een 20 dB-filter voor actieve bassen. Aan de achterkant: een regelbare effectloop, gebalanceerde uitgang, twee maal power amp-uit, tuner-uit; het gebruikelijke werk. Op de power amp valt de impedantieregelaar op, waarover later meer. Dus de eerste basgitaar wordt ingeprikt, en de eerste noot mag het zeggen.
Vergeten zijn de prijs, de zo hoge lat en het advertentiegeblaat van T.M. Stevens: deze set is de top. Een volstrekt kamerbrede toon, met een massief laag, een duidelijk midden en een rijke schakering aan boventonen die het karakter van de gebruikte basgitaar duidelijk naar voren laat komen. Volstrekt onhoorbaar is uit wat voor speakers dit geluid komt: vrijwel altijd definieert immers het gebruik van 6”, 10”, 12” of 15”-speakers voor een belangrijk deel de toon. Maar niet hier. De speciaal ontwikkelde Celestion 15-inchers reageren strak en direct, en het zouden net zo makkelijk 10 inchers kunnen zijn. Maar dan wel een heleboel, want de 'onderkast 'van de toon is enorm. Waar doet het geluid aan denken: inderdaad aan die top-voorversterkers die je in studio's tegenkomt, zoals de Avalon U5 of de Millennia TD-1. Afgespeeld via een serie Crown-eindversterkers, over van die grote, oude Tannoy’s, met (jawel!) een dual-concentric 15”-speaker, dus met de hogetonenspeaker gemonteerd in het midden ervan.
Nooit irritant
Gestreken contrabas, vintagebassen met gepolijste snaren, Chapman-stick; alles klinkt geweldig, namelijk geheel als zichzelf. Zelfs met het hoog voluit wordt het geluid niet schel of scherp. Hier is sprake van een enorme 'headroom': ruimte voor pure 'toon', zonder dat de versterker of de boxen gaan knetteren . Met deze voor- en eindversterkers laat iedere toon zich maken, al waarschuwen LEDs wel voor oversturing. Met de voorversterker voluit overstuurt het spul enorm, en klinkt het nergens naar. Dus terug die gain-knop. Al kan de EQ aan en uit gezet worden, er is geen aansluiting voor een voetschakelaar. Eigenlijk jammer, want kunnen schakelen tussen geluiden is soms handig. Maar waar heb ik het over – dit is echt een geweldige set. Warm en toch ‘analytisch’, stevig maar niet bonkering, agressief waar nodig, zonder irritant te worden. Hoe kan dat? Een belangrijke kwaliteitsfactor van deze versterkers is de aanwezigheid van transformatoren. Tegen de heersende mode in, want veel tegenwoordige versterkers zijn superlicht omdat (deel van) het werk van de loodzware transformatoren tegenwoordig ook ‘digitaal’ kan worden gedaan. Al is niet iedereen het daar over eens. In de Hellborg-eindversterker komen er dan ook nog eens transformatoren bij die de output-impedantie beheren zoals dat ook bij buizenversterkers gebruikelijk is. In dit geval is het een extra manier om de toonkwaliteit te garanderen en overbelasting te voorkomen. Of het werkt? Mijn oren zeggen van wel. Al zegt mijn rug van niet.
On the road
Een beetje voorzichtig vanwege het omkrullende folie leg ik de speakerkasten achter in mijn stationwagen. Er blijft volop ruimte over, want groot zijn de kasten niet. Met 22 kilo zijn ze ook beslist niet zwaar. Wat ik niet kan zeggen van de 2x250W-eindversterker… Wat een blok beton!
De technicus van De Heeren van Amstel is benieuwd, want hij heeft over de set gehoord. Hij belooft me zijn oordeel aan het eind van de avond. En dan. Pittig basgitaartje en een moorddadige set Larry Graham-effecten -maar deze voor kleinere gigs bedoelde ‘club’ set geeft geen krimp. Wát een reserve, en wát een toonkwaliteit! De gitarist vindt het geluid ‘mooi groot’, al sta ik volgens hem minder hard dan anders. Dat is opvallend: blijkbaar is de ‘toon’ zo duidelijk dat het niet nodig is om harder te spelen om mezelf te horen. Terwijl de Warwick-set, met de drummer, deels achter een drumscherm staat. Naar het eind van de avond wordt alles wat harder, en gaan de LED’s regelmatig het in rood. Maar Jonas Hellborgs meesterwerk blijft overeind, en de set geeft me absoluut vleugels. Alle noten staan, ieder voor zich, (ook de gedempte soulnoten, en de foute) als een huis.
De technicus is al even enthousiast. Ook hem was opgevallen dat ik feitelijk ‘minder hard’ speel, en dat het geluid rijk en helder zijn tafel binnenkomt. Kortom: de Warwick Jonas Hellborg Signature is absolute topklasse.
Zo’n prachtige toon, en dan ook nog op zo’n volume overeind blijven… Wie nog harder wil, kan voor grotere kasten kiezen. Of voor een dubbele set. Er zijn nog de ‘Big Cab’, met 2x15”, en de ‘High Cab’, met 2x12”. En ook de eindversterker is er in diverse varianten: 1x500, 1x250, en de geteste 2x250, alles in serie te zetten natuurlijk. Zo sta je ineens je hypotheek te verhogen voor je basinstallatie. Woon je kleiner, maar klink je beter; ’t is even een keus.
