Een veelgehoorde klacht over de MusicMan StingRay is het gebrek aan veelzijdigheid. Het is een beetje een ‘one trick pony’, om met Paul Simon te spreken. Dat ene kunstje deed hij echter altijd zeer goed. Aan het weinig veelzijdige karakter van de StingRay is nu echter een eind gekomen, want sinds juli 2005 zijn er ook modellen bassen met twee pickups. Zeer benieuwd of de toevoeging van een tweede element zijn hooggespannen verwachtingen zou waarmaken, zette Barend Tromp zijn tanden in een vijfsnarig exemplaar.

De StingRay-bas staat bekend om zijn agressieve geluid met veel hoog en veel diepte, en hierom is hij geliefd bij slappers. Een van de bekendste StingRay-bespelers is natuurlijk Flea van de Red Hot Chili Peppers. Luister vooral naar de albums uit hun beginperiode om het specifieke StingRay-geluid te horen. De toevoeging van een halselement moet van de StingRay een meer allround instrument maken, dat voor alle muziekstijlen ingezet kan worden.


Verschillende modellen
Naast de StingRay zijn ook de MusicMan Sterling en Bongo nu verkrijgbaar met één of twee elementen. Over het uiterlijk van de Bongo zijn de meningen verdeeld, sommigen vergelijken hem met een wc-bril. Maar over de klank is iedereen lovend. De Bongo was al verkrijgbaar met twee humbuckers en nu is de StingRay dus leverbaar met twee humbuckers (HH) óf met een humbucker en een singlecoil (HS). Een ander verschil tussen Bongo en StingRay is dat de laatste een vijfstanden-elementenswitch heeft, terwijl de Bongo een balansknop heeft om de elementen te mixen. De StingRay 4 is verkrijgbaar met twee- en driebands EQ-toonregeling, de StingRay 5 alleen met driebands EQ (bas, treble, mid). De Bongo kan als extra optie ook nog geleverd worden met vierbands EQ (bas, treble, high mid, low mid). Wij hebben voor deze test de beschikking over de StingRay 5 HS.


Constructie en bespeelbaarheid
De nieuwere StingRays hebben enkele kleinere veranderingen ondergaan ten opzichte van de oude modellen. Zo heeft onze vijfsnaar een traanvormige slagplaat en zijn de zijkanten van de humbucker iets ronder en schuiner gemaakt, zodat hij beter geschikt is als duimsteun.

Deze bas oogt zeer fraai met zijn naturel body en mooi afgewerkte glanzende finish. Zijn body is vrij groot en doet de bas aanvoelen als een zeer solide en onverwoestbaar instrument. Wel is hij redelijk zwaar, maar ook weer niet té. De esdoorn hals zit zeer stevig in de pocket door de zespuntsbevestiging. Verder is de bas goed in balans en vertoont hij geen enkele neckdive. De halspin kan versteld worden door middel van een wieltje onder aan de hals. Ook de brug is zeer stevig, volgens mij moet er een hamer aan te pas komen om deze kapot te krijgen. De stemknoppen functioneren ook prima en de bas ontstemt totaal niet. Op de constructie valt totaal niets af te dingen.
Zo uit de meegeleverde koffer was de intonatie van de bas perfect. De snaarhoogte was oké, maar had iets lager gemogen. Dat is natuurlijk een kwestie van smaak en ook makkelijk zelf aan te passen. Verder speelt de hals zeer soepel en zijn de hoge noten goed te bereiken. Sommige mensen vinden het slappen door de plaatsing van het extra halselement een probleem vanwege de kleine ruimte, maar ik had daar zelf niet echt last van.


Elektronica
De StingRay heeft een driebands actieve toonregeling, een mastervolumeknop en een vijfstandenschakelaar voor de elementen à la een Stratocaster-gitaar. Naast de traditionele StingRay-brughumbucker is er een singlecoil halselement toegevoegd. De bas-cut/boost werkt zeer effectief zonder dat het geluid bij ver opendraaien al te modderig wordt, zoals bij veel bassen het geval is. De mid-toonregeling is iets minder nadrukkelijk aanwezig, deze heb ik bijna altijd in de neutrale stand staan. Omdat een StingRay van zichzelf al heel veel hoog heeft, heb ik de treble-cut/boost-knop ook niet echt nodig gehad. Een leuk weetje is nog dat bij de vijfsnarige versie niet simpelweg het element van de viersnarige is vergroot; het element van de vijfsnarige heeft namelijk keramische magneten en dat van de viersnarige is gebouwd met een keramische Alnico V-staafmagneet.


De sound
En dan nu waar het allemaal om gaat: hoe klinkt het basje nu eigenlijk? Belangrijkste vraag hierbij is of de toevoeging van een tweede element echt een meerwaarde heeft. Om dit goed te kunnen beoordelen loop ik alle elementenstanden door.

De eerste stand (postitie van de schakelaar het dichtst bij de brug) geeft de klassieke StingRay-sound. Nu werken dus alleen de twee spoelen van de humbucker. Dit is een lekker agressief, vol geluid met veel hoog, uitermate geschikt voor slappen en plectrumspel, maar ook fingerstyle klinkt dit zeer lekker. Door de plaatsing van het element dicht bij de brug zit er ook veel mid in deze sound, dit hoor je met name bij fingerstyle-spel. In deze stand vind ik het niet echt nodig om er extra toonregeling in te draaien. Door het vele hoog heeft een StingRay wel de neiging om te kletteren, dat kun je mooi vinden of niet, maar het is wel een van de karakteristieken van een StingRay, vind ik.

Stand twee (alleen de eerste spoel van de humbucker, zeg maar een Fender Jazz Bass-brugpickup) vind ik tegenvallen. Ik moet alle zeilen van de bass-boost bijzetten, anders klinkt het veel te dun. Nu is het meestal zo dat een enkelspoels brugelement iets in laag en volheid mist, maar hier had ik zeker meer van verwacht. Dit is tenslotte een MusicMan! Het knort gewoon veel minder dan bij een goede Jazz. Gelukkig klinkt stand drie (alle elementen compleet) weer goed. Het is een iets voller geluid met minder mid dan we gewend zijn van de StingRay, en ook dit geluid is weer zeer geschikt voor slapcapriolen. De vierde stand (spoelen 2 en 3) klinkt ook wel aardig, maar niet wereldschokkend.


Volumeverschil
De laatste stand (alleen het halselement) valt weer erg tegen, ik had een zware Fender Precision-achtige sound verwacht. Wat me echter het meest stoort, is de enorme terugval in volume. In deze stand is het geluid zeker 40 procent zachter dan in de andere standen. Nu is het vrij normaal dat een singlecoil minder output heeft dan een humbucker, maar dit verschil vind ik wel erg groot. Stand twee is ook een singlecoil en die heeft ongeveer hetzelfde volume; ook staan beide elementen even hoog, dus daar ligt het ook niet aan. In de studio is dit probleem nog snel op te lossen, maar in een live-situatie zul je snel naar je versterker moeten rennen om hem harder te zetten. Niet echt praktisch dus en daardoor zou ik het ook niet vaak gebruiken. Na een paar dagen besluit ik om toch maar even de elementenhoogte te veranderen. Als ik het brugelement omlaag en het halselement omhoog zet, is het probleem grotendeels opgelost. Het halselement staat nu echter wel twee keer zo hoog als het brugelement. Andere mensen met dezelfde bas hadden dit volumeverschil ook.

Ik vind dat de vijfstanden-elementenschakelaar zijn doel een beetje voorbijstreeft, omdat de overgangen naar de verschillende elementenstanden niet vlekkeloos verlopen. Je moet gewoon te veel aan de toonregeling of het volume bijdraaien om snel te kunnen switchen tussen de standen. Een balansknop voor de elementen in plaats van een vijfstandenschakelaar zou al beter zijn in dit geval. Ik denk dat bij de dubbele humbuckerversie (HH) dit probleem ook veel minder is, omdat je dan het probleem van schakelen tussen singlecoil en humbucker niet hebt. De balans tussen de snaren is goed: alle snaren komen even hard door. Alleen de G-snaar vind ik qua toon een beetje iel, hij heeft iets teveel ‘snap’. De lage B knalt er lekker strak uit, al is deze soms ook een beetje mat.


Conclusie
Van een bas in deze prijsklasse mag je doorgaans verwachten dat het wel snor zit met de looks, constructie en bespeelbaarheid; deze zijn dan ook dik in orde. Maar uiteindelijk gaat het natuurlijk om het geluid en hierdoor was ik toch ietwat teleurgesteld. In de eerste elementenstand klinkt de bas zeer goed, eigenlijk hetzelfde als een standaard StingRay. De derde stand (beide elementen gecombineerd) is ook zeer bruikbaar en een echte toevoeging aan het ‘normale’ geluid van een MusicMan. Als de elementen als singlecoil geschakeld zijn, is het geluid minder. Met name het volumeverschil bij het brugelement is erg storend.

Met een bruto adviesprijs van 2595 euro is deze bas beslist niet goedkoop. Slechts een relatief geringe groep bassisten zal een dergelijk bedrag voor een bas willen neertellen. Voor deze prijs mogen zij dan ook een perfecte bas verwachten. Als ik zou moeten kiezen zou ik de HH-versie willen proberen, met de dubbele humbucker. Die configuratie lijkt me veel praktischer voor een StingRay. Het prijsverschil is ‘slechts’ 200 euro, dus als je toch al zo veel geld uitgeeft dan heb je voor die kleine meerprijs wel veel meer klankmogelijkheden. Ik betrapte mezelf er telkens weer op dat ik altijd weer terugviel op de eerste elementenstand. Voor mij gaat er dus niets boven het oude vertrouwde MusicMan-geluid. Misschien ben ik wel te ouderwets.


Music Man StingRay 5 HS
Body: essen
Hals: eendelig esdoorn, geschroefd
Frets: 22
Hardware: Schaller-stemknoppen, MusicMan-brug
Elementen: MusicMan-humbucker (brug), MusicMan-singlecoil (hals)
Elektronica: 3-bands actieve toonregeling, volume, vijfstandenschakelaar
Gewicht: 4,5 kg
Opties: linkshandig, fretloos

www.ernieball.com/mmonline