Trillingen zijn vreemde dingen. Een paar kartonnen of aluminium speakers produceren een serie trillingen tussen de 20 en 12.000 stuks per minuut. Die trillingen hebben dan vaak alleen de snaartrillingen als oorsprong. De meeste bassen zijn immers slechts voorzien van elementen die een magnetisch veld opleveren, waarboven een set snaren niets anders doet dan dat veld verstoren. Trilling in het hout vangen de elementen niet rechtstreeks op. Dus waarom al die onzin over houtsoorten, vintage, windingen en resonantie? Een lage E is een lage E. Een opvliegende lezer zou nu ontsteken in een betoog over de betekenis van hout, over vintage en ingewikkelde elektronica. Maar bassisten zijn meestal niet zo opvliegend. De Adamovic FBC vermorzelt de hele stelling over kartonnen speakers en lage E's.
Waarom ontwerp je een nieuw basinstrument? Meestal doe je dat omdat iets er nog niet is. Bij de Adamovic FBC-bas hoort een verhaal. Adamovic is zo ongeveer het huismerk van Nederlands nieuwste baswinkel, Fray’s Bass Corner. Niet zo vreemd, want Fray’s is in feite de achterkamer van het atelier van basbouwer Nicola Adamovic. Fray stuitte op een gegeven moment op de Fodera van Matthew Garrison, een meesterbassist die onder anderen te vinden is in de adresboekjes van Joni Mitchell, Herbie Hancock, Joe Zawinul en John Scofield. Matthew Garisson speelt dus op een Fodera en wel op een zwaar gemodificeerde Fodera Imperial-bas van 8000 euro, die goed past bij zijn ‘ik gebruik gewoon alle vingers’-techniek en zijn fluwelen aanslag. Frederic Gervais had de gelegenheid om dit Matt Garisson-model te bespelen. ‘Te gek instrument, maar vooral een geweldig idee om een bas totaal en compromisloos te bouwen voor iemand met zijn speelstijl, met die lichte touch en een solistische inslag.’ De prijs van deze Fodera is echter nogal aan de hoge kant, zelfs voor iemand die het beste van het beste wil. Volgens Fré van Fray’s Bass Corner was er bovendien nog meer mogelijk binnen het concept. Zo ontstond een vijfsnarige bas, met een hoge C-snaar in plaats van een lage B, 26 frets, een dubbel Heaussel-element dicht tegen de brug en vlakbij de snaren. Als kers op de slagroom nog een driedelige toonregeling en een bos schakelaars.
Baas
Een kennismaking met de Adamovic is ingewikkeld. Een machtig bouwwerk, met frets tot bijna onder je rechteroksel, dat vreselijk licht speelt - bijna op het irritante af. Nog voordat je goed en wel bent uitgedacht over de noot die je wilt gaan spelen, heb je hem al gespeeld en is de volgende er ook al. ‘Ho even! Er is hier maar één de baas!’, klinkt het in mijn bassistenziel. Ik leg het instrument weg om mijn hoofd leeg te maken. Gedachteloos pak ik de bas even later weer op - fijne balans, trouwens - en kijk wat mijn handen doen. De bas speelt echt zichzelf. Ook al speel ik rechts met slechts twee vingers, deze Adamovic nodigt echt uit tot een voor mijn doen onwaarschijnlijke snelheid. Daarnaast heeft ie een prachtige, zangerige toon. Ik popel om de bas in te pluggen. Houtmix Maar eerst de bas zelf. Waarom klinkt deze bas zo fraai, nog voordat er elektriciteit aan te pas komt? De oorzaak moet de fraaie mix van houtsoorten zijn, die beslist niet alleen gekozen is om het oog te plezieren. De body is opgebouwd uit African Padouk - een houtsoort die garant staat voor warmte - en walnoten - dat definitie en punch oplevert. In de hals dezelfde formule: padoek voor de warmte, wengé voor de definitie en stijfheid, esdoorn voor de presence en een ebben toets voor de articulatie. De elementen zijn zoals gezegd van Harry Heaussel, een favoriet van Adamovic. De driedelige toonregeling is van Glockenklang, de hardware van HipShot. Schakelaars zetten de toonregeling in actief- en passiefstand en zorgen ervoor dat je de elementen singlecoil en humbucker kunt schakelen. De hals is met 33” iets korter dan gebruikelijk. De afstand tussen de snaren is de gebruikelijke Jazzbass-afstand en voelt precies goed. De FBC is duidelijk een instrument voor solistisch ingestelde bassisten, met de hoge C-snaar en de 26 frets. De bas is in die zin vergelijkbaar met de kleine Alembic van Stanley Clarke.
Compleet instrument
Ingeplugd maakt de bas alle verwachtingen waar. Dit is niet alleen een solobasje, dit is een compleet instrument! De combinatie van hout, elementen en toonregeling is ronduit goed gekozen. De hoge C - die bij veel zessnarige bassen gewoon een pielgeluid oplevert - is warm en vol, alsof het een G-snaar is. Met de E-snaar is geen compromis gemaakt; die klinkt eveneens strak. De toonregeling laat de organische knor subtiel tweaken. Met het halselement in singlecoil en het brugelement in de humbucker-stand krijg je een mooie, volle toon. Het wordt geen Gibson of Precision Bass, het blijft een supermoderne bas met twee elementen direct naast elkaar, dicht bij de brug. Maar wát een toon. Gemaakt met voorrang voor solowerk, al valt er ook geweldig mee te grooven. Tapwerk is geen enkel probleem. Pluk- en trekwerk vergt door de 26 frets even wat zoeken, maar de zoektocht loont. Achter de wengé afdekplaat zitten de toonregeling, schakelaars en de potmeters. Ook de 9V-batterij zit keurig klem achter een schakelaar. Helaas draaien de schroeven van het afdekplaatje niet in koperen bussen. Na een paar keer loshalen en vastzetten, zullen de schroeven doordraaien en zul je grotere schroeven moeten gebruiken. Een detail en erg eenvoudig te wijzigen, lijkt me zo.
Onverbiddelijk In mijn op onverbiddelijk volume spelende coverband blijft de Adamovic onverbiddelijk overeind. Zijn kracht ligt in het karakteristieke 'Incognito'-geluid. Soleren was een genot door een lekkere combinatie van snelheid en tonale kwaliteit. Ook in het ensemble blijft de C-snaar overeind. De E-snaar staat, ondanks de 33”, als een bergmassief. Van een bas in deze prijscategorie mag een bassist dat ook wel verwachten. Kortom, wie zoekt naar de toon van Matt Garrison en ruim vier mille tekort komt voor diens signature bass van Fodera, hoeft niet verder te zoeken. En tot slot: van bepaalde testinstrumenten is het toch erg lastig om afstand te doen.
Adamovic FBC
Hals: esdoorn, padoek en wengé Toets: ebben Mensuur: 33”
Body: Poplar Burl top - African Padouk core - Burled Walnut back
Hardware: HipShot-brug en tuners, inclusief D-tuner.
Pick-ups: Heaussel, Glockenklang-voorversterker
Opties: op bestelling