Hein Van de Geyn begon als tiener basgitaar te spelen. Nadat hij in 1977 op het Laren Jazzfestival de solistenprijs had gewonnen besloot hij over te stappen naar de contrabas. Hij voltooide zijn studie aan de conservatoria van Tilburg en Rotterdam af en vertrok in 1980 naar de Verenigde Staten. In 1998 won Van de Geyn een North Sea Jazz-award. Van de Geyn was docent en artistiek manager van de Rotterdam Jazz Academy, een onderdeel van Codarts. Hij speelde onder andere bij Toots Thielemans, Chet Baker, Lee Konitz, Tal Farlow en Dee Dee Bridgewater. Ook had hij zijn eigen band: Baseline. In 2010 zet Van de Geyn een punt achter zijn carrière als bassist en vertrekt met zijn gezin naar Zuid Afrika om een B&B te gaan runnen. 

Is er leven na de bas?

Ja, dat zal moeten blijken. Op dit kruispunt in mijn leven nam ik kortgeleden de beslissing om de contrabas aan de wilgen te hangen. Het was een logisch gevolg van de stap om naar de Kaap te verhuizen. Wat te doen daar, aan het strand, met de natuur om je heen? Kaapstad op 35 kilometer afstand; een stad vol vibes en muziek, maar met weinig goede jazzmuziek. Ik zou niet weten hoe ik het anders moet doen! Het is een logische gevolgtrekking.

En dan; die bas, wat is het eigenlijk? Het is de heart-beat in de band, het is ook het instrument dat je leert, naarmate je meer over muziek begrijpt, dat de essentie ligt in de ‘poker face’: ‘Ik weet het wel, ik hoor het wel, ik kan het wel – maar ik doe het niet!’. En dat is prachtig, dat leert je veel over jezelf, over geduld, over je overgeven aan de muziek. Het leert je om je ego uit te schakelen.

Wat wel zal blijven is educatie. Met educatie deel je kennis, ervaring, inzicht. Je probeert de ontwikkelingsprocessen bloot te leggen. Ik leer zoveel door les te geven. Nadenken over de processen, de beperkingen. In mijn methode (Comprehensive Method For Jazz Players) gaat het steeds weer over die vraag: ‘Hoe kom ik van a naar b?’ (welke a en b dan ook). De fascinatie met die groeiprocessen zal zeker blijven. Ik ben bijna klaar met een nieuw boek met etudes; nadenken over soleren, welke parameters kunnen je leidraad zijn? Het is zo fascinerend om te zien dat creativiteit even groot is in het spelen als in het schrijven over al die invalshoeken die je voortdrijven. Schrijven en spelen hebben echter een ander tempo. Spelen, op het scherpst van de snede, in het vluchtige en heerlijke moment; schrijven in zeeën (!) van tijd, waarbij herlezen en herschrijven tot diepzinnigheid kunnen leiden.

Muziek is dat prachtige gebied waar intuïtie en kennis, emotie en kunde bijeen komen. Onmogelijk om op niveau te functioneren als die waarden onderontwikkeld zijn. Oh ja, natuurlijk zijn er genres waarbij de ene of de andere vaardigheid meer de boventoon voert, maar uiteindelijk gaat de zoektocht over het ontwikkelen van het hele spectrum op een diepzinnig niveau. Kunde is niet hetzelfde als virtuositeit, nee; het is het écht goed laten klinken van hetgeen je speelt (thank you, Charlie). Emotie is niet sentimentaliteit, nee; het is het voelbaar maken van je eigen emotie in je sound, in je lijn (thank you, Eddie). Kennis is enkel relevant als ze een relatie aangaat met de intüitieve muzikale keuze (thank you, Scotty), niet als ze de boventoon voert en leidt tot pedante betweterigheid. Intuïtie is de sterkste gids. Intüitie wordt gevoed door al je luisteren, al het geloven in jezelf, al die momenten waarop je zonder twijfel wist dat die éne noot, op dat moment gewoon wáár was. Dat groeiend geloof in je eigen intuïtie is wat je maakt tot echte en diepe muzikale persoonlijkheid.

En dan kom je op dat punt, dat punt waar je beseft dat het medium niet de essentie is. Het medium, de contrabas in mijn geval, is een weg. Het gaat niet over het doel, het gaat over de reis. Als je speelt gaat het niet over jezelf, maar over het geheel. Als je leeft gaat het wél over jezelf, en doet het medium er niet toe. De bas hoeft niets, de bas hoeft enkel de essentie te begrijpen. Uiteindelijk speel je steeds minder; uiteindelijk speel je niet meer…