Als je op je CV namen kunt noemen als Family, King Crimson, Roxy Music, Bryan Ferry, Uriah Heep, U.K., Wishbone Ash en Asia, dan heb je het wel gemaakt als allround bassist. John Wetton (12-6-1949, Derby, Engeland) is op zijn zestigste nog steeds erg actief. Naast zijn werk met de heropgerichte ‘supergroep’ Asia is hij al enkele jaren op pad samen met Asia-toetsenist Geoffry Downes in hun progrock project iCon. Begin dit jaar waren ze maar liefst twee keer in ons land, in februari met iCon en in april met Asia; beide keren in De Boerderij in Zoetermeer. De Bassist sprak uitvoerig met de aimabele Wetton tussen soundcheck en concert van iCon.

Het iCon optreden in Zoetermeer was het op een na laatste van de tournee. Twee dagen later speelde de band in Londen, waar een live-dvd werd opgenomen. Het gesprek was amper begonnen of John kreeg een sms’je binnen. ‘Goh wat lief’, zei hij. ‘Die ken je vast wel, want ze is Nederlandse.’ Inderdaad kennen we Anneke van Giersbergen wel, die John veel succes wenste met het optreden van die avond.

In 2005 begonnen Geoff Downes en jij met iCon. Vertel eens hoe dat ging.
‘We hadden meer dan tien jaar niet samengewerkt, nadat ik voor de tweede keer uit Asia was gestapt. Tijdens een fanclubweekend waarin ik optrad kwam Geoff ook en deed meteen mee. Het voelde als vanouds en we besloten weer iets samen te doen. In 2002 gingen we proberen of we nog steeds goed samen nieuwe songs konden schrijven. We schreven twee nummers voor mijn soloplaat Rock Of Faith [2003]. We konden inderdaad nog uitstekend samenwerken en dus besloten we een geheel nieuw album te maken en uit te brengen onder de naam iCon [2005]. We deden kleinschalige optredens die heel goed ontvangen werden. We besloten door te gaan, wat resulteerde in het album Rubicon[2006].  Daarna namen we het derde iCon album op [iCon 3], dat in maart 2009 verscheen. Vorig jaar namen het nieuwe Asia album op. Asia is voor ons nu het belangrijkste, al het andere is leuk voor erbij.’

In 2006 kwam Asia dus weer bij elkaar. Hoe ging dat?
‘We veel positieve reacties op de hernieuwde samenwerking van Geoff en mij en al gauw werden we van diverse kanten gevraagd om de andere twee oud-Asia leden te benaderen of die interesse hadden. Uiteindelijk waren die maar twee telefoontjes van ons verwijderd. En dus belden we Steve Howe en Carl Palmer. We spraken met z’n vieren en al snel bleek dat we helemaal op één lijn zaten. In augustus van 2006 begonnen we aan een succesvolle Amerikaanse tournee, die steeds uitgebreider werd.’

Toen jullie indertijd als Asia uit elkaar gingen was dat niet in grote harmonie. Hoe is de samenwerking tegenwoordig?
‘Het gaat fantastisch, echt waar. Indertijd was het heel anders. Het werd allemaal te snel te groot. Het was echt te belachelijk voor woorden. Het leek wel alsof we de Beatles waren, het was echt krankzinnig. Er was zo ontzettend veel geld mee gemoeid, wat achteraf gezien altijd gebeurde met bands die heel snel groot werden. De voldoening was uiteraard groot toen we een nummer één plaat hadden. Maar het liep allemaal veel te snel uit de hand. Je wordt een onderdeel van de machine en de platenmaatschappij wil alleen maar meer en meer hebben, als een onverzadigbaar beest. We werden als zogenaamde supergroep gebombardeerd omdat we alle vier uit bands met grote naam en faam kwamen en we mede daardoor een uniek geluid hadden. Steve Howe had lang in Yes gespeeld, Geoff Downes een paar jaar. Carl Palmer was door Emerson Lake & Palmer wereldberoemd geworden en ik was bekend geworden door, hoewel meestal kortstondig, in verschillende beroemde bands te spelen. Toen we net begonnen speelden we in kleine zaaltjes, maar een maand later, vlak nadat de eerste plaat uitkwam en de single Heat Of The Moment een wereldhit werd moesten we ineens spelen in gigantische arena’s en korte tijd later zelfs in grote stadions. Zo maar van tweeduizend naar twintigduizend mensen! En dat is niet goed voor je als mens en als band. We hadden alle vier onze eigen manager en advocaten, reisden apart en overnachtten vaak in verschillende hotels. Kortom: we zagen elkaar doorgaans pas op het podium, want de soundcheck lieten we door de crew doen. En iedereen dacht te weten wat het beste voor de band was en probeerde zijn zin door te drijven, niet omdat we het samen beter zouden krijgen maar voornamelijk voor persoonlijk gewin. Dat heeft de band dan ook vernietigd. Dus is het niet vreemd dat het dan op het persoonlijke vlak mis gaat. Nu is dat allemaal anders. We respecteren elkaar nu ook als mens en niet alleen als muzikant en ik kan je eerlijk zeggen dat we nu gewoon vier vrienden zijn die samen muziek maken. We zijn nu sterk als een eenheid. Toen we vorig jaar ons album Phoenix maakten was dat ook een totaal andere ervaring als met alle andere Asia platen, met uitzondering van de eerste. Want toen waren we nog gewoon alle vier gelijkwaardige muzikanten met evenveel invloed. We zijn nu allemaal veel gelukkiger en zijn nu alweer langer bij elkaar dan in de originele band! En dat geeft veel meer vertrouwen in de toekomst dan ooit tevoren.’

Zowel iCon als Asia zitten bij het relatief onbekende en kleine Frontiers Records. Hadden de grote jongens geen interesse?
‘Je zou denken dat maatschappijen in de rij zouden staan om een band die vele miljoenen albums heeft verkocht meteen te tekenen, maar de realiteit is anders. Frontiers is inderdaad een vrij kleine Italiaanse maatschappij, maar ze hebben wereldwijd een uitstekende distributie en reputatie. En qua verdiensten aan de cd-verkoop zijn wij best tevreden, want in verhouding verdienen we nog evenveel per cd. Van onze eerste album verkochten we op een gegeven moment 80.000 per dag. Per dag! Krankzinnige aantallen dus, is haast niet te bevatten hoeveel dat is.’

Laten we het eens over de bas hebben…
‘Misschien wel interessant voor de lezers van De Bassist: ik heb een probleem met mijn rechter pols en hand, zodat ik een duimplectrum over mijn duim schuif en deze dan vasttape, want ik heb er totaal geen gevoel meer in. Dat is gewoon ontstaan, is een muzikantenkwaal. Vooral cellospelers hebben er last van, omdat zij hun hand in een bepaalde en niet-natuurlijke hoek gebruiken en dan een constant repeterende beweging maken terwijl ze spelen. Bij mij komt het omdat ik al meer dan 35 jaar bas speel. Ik ben er aan geopereerd en daardoor zou de druk op mijn spieren weggenomen worden, maar dat heeft helaas niet geholpen. Ik moet dan ook binnenkort opnieuw onder het mes. Het ontstaat als je een bepaalde leeftijd bereikt en constant hetzelfde doet. Het is een soort RSI probleem, waar vroeger of later vrijwel iedereen mee te maken krijgt die vaak dezelfde bewegingen maakt. Mijn basspelen was heel erg goed toen ik alleen met mijn vingers speelde, maar in de jaren tachtig stapte ik over op het spelen met een plectrum en ik kan nu niet eens meer bassen met mijn vingers, het is alleen nog met de duim en het plectrum. In feite moest ik opnieuw leren te bassen en dan nu met mijn duim Ik kan in ieder geval niet veel meer met mijn vingers, pianospelen bijvoorbeeld, wat eigenlijk mijn hoofdinstrument is. Piano, viool en bas zijn mijn instrumenten, maar ik kan geen daarvan nog voor 100% bespelen als gevolg van deze problemen. Het is echt verschrikkelijk. Mocht hetzelfde gebeuren met mijn stembanden dan ben ik gedwongen te stoppen, want dan kan ik niets meer doen!’

Waarom ging je indertijd bassen?
‘Dat is een bijzonder verhaal. Mijn oudere broer is kerkorganist en dus leerde ik al mijn muziek van hem, in mijn kindertijd. Zoals je wellicht weet is de baslijn in de kerkmuziek erg belangrijk en zit altijd dicht tegen de melodielijn aan, of het nu parallel of in contrapunt is. Hoe de structuur ook is, de bas en de melodielijn zijn altijd met elkaar verbonden. Deze relatie fascineerde mij in mijn jeugd en nu nog altijd. In al mijn muziek kun je horen dat de bas en de melodielijn bij elkaar horen, of het nu parallel of in contrapunt is. Ik had pianoles, maar wilde eigenlijk liever kerkorgelles hebben, maar mijn broer is zes jaar ouder dan mij en zou altijd beter zijn dan ik ooit zou kunnen zijn omdat hij ten eerste veel beter orgel speelde en ten tweede dus gewoon zes jaar voorsprong had. Bovendien was ik in ieder geval toch wat meer rock & roll dan hij, dus toen ik met het spelen in bandjes begon voelde ik me toch meer aangetrokken tot de bas, vooral ook omdat ik wilde zingen en dan is basspelen het meest aantrekkelijk als je en wilt zingen en een instrument wilt bespelen. Precies zoals bij het spelen op een kerkorgel. Daar komt dan ook mijn muzikale voorkeur vandaan, Engelse kerkmuziek uit de zeventiende eeuw. Ik herinner me dat men ooit aan Jack Bruce vroeg wie volgens hem de beste bassist was en hij antwoordde dat het Johann Sebastian Bach was. En ik ben het totaal met hem eens! Zijn baslijnen zijn zo ongelooflijk sterk. Engelse kerkmuziek is nog steeds kerkmuziek, de muziek van Bach is zoveel meer dan dat. Hij wordt niet voor niets als de allergrootste componist ooit beschouwd, en terecht volgens mij. Ik draai overigens nog steeds veel kerkmuziek en klassieke muziek. Een van de redenen waarom het songschrijven van Geoff en mij zo goed gaat is dat we beiden dezelfde achtergrond hebben qua kerkmuziek. Hij is toetsenist, maar bovenal organist. We voelen elkaar dan ook heel goed aan als we componeren. Onze stijlen zijn erg vergelijkbaar en als ik er niet meer uitkom terwijl ik met een nieuwe song bezig ben dan weet hij altijd wel iets te vinden waardoor het toch ineens goed komt, en omgekeerd. We vullen elkaar dus goed aan. We hebben beiden hetzelfde gevoel voor melodie en harmonie, dus we zijn eigenlijk heel goed uitwisselbaar. Het maakt ons dan ook niet uit wie het eerst met het idee voor een song komt, samen maken we die toch af en dus komen onze beide namen er onder te staan.’

Hoe heb je jouw sound ontwikkeld?
‘Eigenlijk is het de linkerhand op de piano die ik naar de basgitaar heb vertaald. En mijn geluid… ken je de Britse band The Move, bekend van hits als Flowers In The Rain en Fire Brigade? Hun bassist was Ace Kefford en hij had die pianosound jaren voor ieder ander ontdekt, dus jaren voor The Who en Yes die gebruikten. Ik vroeg aan Chris Squire hoe hij aan zijn specifieke sound kwam en hij vertelde me dat hij die van Kefford gehoord had en daarna er zijn eigen geluid van had gemaakt. Die sound wilde ik dus ook hebben en dus ging ik er mee aan de slag. Als je luistert naar mijn vroege werk bij Family en King Crimson dan hoor je dat mijn bas gewoon erg luid is. Dat wilde ik toen. Tegenwoordig niet meer overigens.’

Wat is volgens jou de functie van de bas in een band?
‘Het is de verbinding tussen de melodie en het ritme. Het zorgt voor de lijm tussen het ritme en het instrument dat voor de melodie zorgt, of dat nu de gitaar, de stem of het keyboard is. Want zonder bas heb je geen verbinding tussen het ritme en de melodie en dus is de bas erg belangrijk in een band.’

Wat is jouw relatie met de drummer?
‘Behoorlijk strak, want mijn relatie met de drummer is natuurlijk erg belangrijk, want samen zorgen we toch voor de basis van de band. Met Bill Bruford was het haast telepathisch. Wij hadden gewoon een speciaal ‘ding’ samen, wat niet uit te leggen is. De beste drummer met wie ik ooit heb gewerkt is Phil Collins.’

Hoe houd je je basspel interessant?
‘Dan kom ik toch weer terug op wat ik eerder zei over de functie van de bas. Dàt maakt het voor mij nog altijd interessant. Verder blijf ik het basspelen interessant vinden omdat ik muziek mag maken die ik zelf geweldig vind, samen met muzikanten die ik geweldig vind.’

Kun je wat namen noemen van bassisten die jij heel goed vindt?
‘Johann Sebastian Bach. Jack Bruce, Paul McCartney, Sting, John Entwistle, Stanley Clarke. En vergeet Brian Wilson niet, die is echt fantastisch. Luister gewoon naar zoveel mogelijk verschillende muziek en je zult veel verschillende geweldige bassisten horen. Wees echt onbevooroordeeld en je zult verrast worden.’

Heb je een endorsement met een basgitaarbouwer?
‘Ja, met ZON Guitars. Oorspronkelijk had ik een deal met Ibanez, daarna met Fernandes en de laatste vier jaar met ZON. Zij komen uit Californië. Qua versterking heb ik een endorsement met Roland en mijn snaren zijn van D’Addario.’